مالیات میلیونرها | راهکار بینالمللی مهار فرار مالیاتی
دریافت حداقل مالیات از میلیونرهای جهان راهکاری از سوی دیدهبان مالیات اتحادیه اروپا برای کسب 250 میلیارد دلار درآمد و مهار فرار مالیاتی ناشی از شرکتهای صوری است. این سازوکار پایداری سامانهها و مقبولیت اجتماعی مالیات را تقویت میکند.
دریافت حداقل مالیات از میلیونرهای جهان و مهار فرار مالیاتی
دریافت حداقل مالیات از میلیونرهای جهان به عنوان راهکاری بینالمللی برای مهار فرار مالیاتی پیشنهاد شده است. اجرای این طرح با تعیین نرخ موثر، درآمدی معادل 250 میلیارد دلار از ثروت میلیاردرها محقق میکند. این سازوکار نابرابری را کاهش داده و منابع عمومی را برای خدمات دولتی تقویت میسازد.
در یک نگاه
- تحقق 250 میلیارد دلار درآمد از طریق دریافت حداقل مالیات از ثروتمندان
- مهار استفاده از شرکتهای کاغذی و صوری جهت پنهانسازی ثروت افراد
- کاهش سه برابری ثروت پنهان در بهشتهای مالیاتی از سال 2018
- تعیین کف جهانی 15 درصدی مالیات شرکتها با توافق 140 کشور
ضرورت تعیین حداقل مالیات برای ثروتمندان جهان
گزارش فرار مالیاتی جهانی برای سال 2024 توسط دیدهبان مالیات اتحادیه اروپا منتشر شده است. این گزارش نشان میدهد که نرخ مالیات شخصی موثر ثروتمندان بسیار ناچیز است. دولتها نیازمند جبهه جدیدی برای نظارت بر داراییهای بینالمللی هستند.
در حال حاضر حدود 2 هزار و 700 میلیاردر در سطح جهان فعالیت دارند. این افراد ثروتی معادل 13 هزار میلیارد دلار را در اختیار گرفتهاند. بر اساس محاسبات، دریافت نرخ 2 درصدی از این حجم ثروت، درآمدی چشمگیر ایجاد میکند.
منابع مالی عمومی کشورها برای چالشهای مختلف کافی به نظر نمیرسد. جوامع با مسائلی نظیر پیری جمعیت و مدیریت وضعیت اقلیمی مواجه هستند. بدهیهای ناشی از دوران همهگیری کرونا نیز تقاضا برای عدالت مالیاتی را تشدید کرده است.
| شاخص مالیاتی | مقدار و وضعیت | مرجع یا قلمرو |
|---|---|---|
| مالیات شخصی موثر | نزدیک به 0.5 درصد | آمریکا |
| مالیات شخصی موثر | نزدیک به صفر | فرانسه |
| کف جهانی مالیات شرکتها | نرخ 15 درصد | توافق 140 کشور (سال 2021) |
نقش شرکتهای کاغذی در فرار مالیاتی میلیاردرها
میلیاردرها بخش عمده ثروت خود را در قالب شرکتهای کاغذی سازماندهی میکنند. این نهادها که شرکتهای صوری نیز نامیده میشوند، صرفاً روی کاغذ وجود دارند. این روش باعث پنهانسازی مبالغ هنگفت از پرداخت مالیات قانونی میشود.
گابریل زوکمن به عنوان مدیر دیدهبان مالیات اتحادیه اروپا این وضعیت را بررسی کرده است. طبق ارزیابی او، فرار مالیاتی ثروتمندان پایداری سامانههای مالیاتی را تضعیف میسازد. ادامه این روند مقبولیت اجتماعی نظامهای مالیاتی را در سراسر دنیا تهدید میکند.
تاثیر دریافت حداقل مالیات از میلیونرهای جهان بر پایداری سامانهها
عدم پرداخت سهم عادلانه توسط پردرآمدترین افراد، بار مالیاتی را به دوش سایر شهروندان میاندازد. برقراری دریافت حداقل مالیات از میلیونرهای جهان میتواند اعتماد عمومی را به ساختار قانونی بازگرداند. این برنامه از فرسایش منابع درآمدهای دولتی جلوگیری به عمل میآورد.
نکته مهم: عدم پرداخت مالیات توسط ثروتمندان موجب تضعیف پایداری سامانههای مالیاتی و آسیب به مقبولیت اجتماعی مالیاتها میشود.
تجربه سامانههای بینالمللی در شفافیت مالی
تجربه پایان دادن به رازداری بانکی نشان داد مهار گریزگاههای مالیاتی امکانپذیر است. راهاندازی سامانه به اشتراکگذاری خودکار اطلاعات حساب در سال 2018 نقطه عطف این رویکرد بود. این اقدام ثروت موجود در بهشتهای مالیاتی فراساحلی را سه برابر کاهش داد.
توافقنامه سال 2021 میان 140 کشور جهان گام تکمیلی در این مسیر به شمار میآید. این پیمان کف جهانی 15 درصدی را برای مالیات شرکتها مشخص کرد. هدف اصلی توافق، محدودسازی انتقال سود شرکتهای چندملیتی به کشورهای کممالیات بوده است.
مثال کاربردی: با اعمال نرخ 2 درصدی مالیات بر 13 هزار میلیارد دلار ثروت میلیاردرها، سالانه 250 میلیارد دلار درآمد عمومی ایجاد میشود.
چالشهای قانونگذاری و ائتلافهای یکجانبه
طرحهای متعددی در کشورهای مختلف برای مهار فرار مالیاتی تدوین شده است. در بودجه سال 2024 آمریکا دریافت حداقل مالیات 25 درصدی از 0٫01 درصد ثروتمندترین افراد پیشنهاد شد. با این حال، تهدیدهای تعطیلی دولت و بدهی عمومی این برنامه را به حاشیه برد.
در صورت عدم شکلگیری اجماع فراگیر بینالمللی، راهکارهای جایگزین وجود دارند. ائتلافی از کشورهای مایل میتوانند بهطور یکجانبه برای دریافت این مالیاتها اقدام نمایند. این همکاری مسیر اصلاح سیستمهای مالی و کاهش نابرابری را هموار خواهد ساخت.
پرسشهای متداول
میزان درآمد حاصل از دریافت حداقل مالیات از میلیونرهای جهان چقدر برآورد میشود؟
دیدهبان مالیات اتحادیه اروپا برآورد کرده است که این اقدام میتواند بالغ بر 250 میلیارد دلار درآمد مالیاتی برای دولتها ایجاد نماید.
میلیاردرها با چه شیوهای از پرداخت مالیات شخصی فرار میکنند؟
ثروتمندان داراییهای خود را در قالب شرکتهای کاغذی یا صوری پنهان میکنند تا نرخ مالیات موثر خود را به صفر یا نزدیک 0.5 درصد برسانند.
کف جهانی تعیینشده برای مالیات شرکتها چند درصد است؟
بر اساس توافقنامه سال 2021 میان 140 کشور، کف جهانی مالیات شرکتها برابر با نرخ 15 درصد تعیین شده است.
جمعبندی و چشمانداز مهار فرار مالیاتی
تعیین کف جهانی و لغو رازداری بانکی گامهای مهمی در کاهش رقابتهای مضر مالیاتی بودهاند. با این وجود، پنهانسازی ثروت در شرکتهای صوری همچنان جریان دارد. دریافت حداقل مالیات از میلیونرهای جهان و تشکیل ائتلافهای بینالمللی برای بستن منافذ فرار مالیاتی، به حفظ پایداری سامانههای مالیاتی، ایجاد عدالت اقتصادی و تامین هزینههای ضروری دولتها کمک شایانی خواهد کرد.
